Hi tirhisa tikhukhi ku antswisa ntokoto wa wena. Hi ku ya emahlweni u pfula sayiti leyi, u pfumela leswaku hi tirhisa tikhukhi. Rungula leri engetelekeke.
Hi ku tikhoma “Pfumelela Hinkwaswo”, u pfumela ku hlayisiwa ka tikhukhi eka xitirhisiwa xa wena ku antswisa ku fambafamba ka sayiti, ku kambisisa matirhiselo ya sayiti, na ku seketela mphakelo wa hina wa swilo swa sayense swa mahala, leswi pfulekeke. Rungula leri engetelekeke.
Xana xikambelo xo olova xa nchuluko xi nga kuma vuvabyi bya Alzheimer bya le ku sunguleni, xi pfula ndlela ya minongonoko yo kambela vanhu vo tala? Nkambisiso lowuntshwa wa Frontiers in Aging Neuroscience hakunene wu kombisa leswi. Valavisisi va kambele ntlawa lowukulu wa vavabyi va Alzheimer lava nga ni ku tika loku hambaneke ni vanhu lava hanyeke kahle lava a va tolovelekile hi tlhelo ra mianakanyo leswaku va kuma ku hambana eka swikombiso swa swilo leswi hanyaka swa nchuluko.
Va kume leswaku formic acid eka nchuluko i xikombiso lexi twisisekaka xa ku hohloka ka mianakanyo ya munhu hi xiyexe naswona yi nga ha tivisa swiyimo swo sungula swa vuvabyi bya Alzheimer. Tindlela leti nga kona to kambela vuvabyi bya Alzheimer ta durha, a ti olovi naswona a ti amukeleki ku kamberiwa hi ntolovelo. Leswi swi vula leswaku vavabyi vo tala va kumiwa ntsena loko se ku hlwerile swinene leswaku va kuma vutshunguri lebyi humelelaka. Hambiswiritano, ku kamberiwa ka nchuluko loku nga ngheneriki, loku nga durhiki ni loku olovaka ka formic acid ku nga ha va loku madokodela ma ku kombelaka leswaku ku kamberiwa ka ha ri ni nkarhi.
Vatsari va ri: “Vuvabyi bya Alzheimer i vuvabyi lebyi nga tshungulekiki lebyi phikelelaka ni lebyi nga ni vukanganyisi, leswi vulaka leswaku byi nga ha kula ni ku tshama malembe yo tala ku nga si humelela ku tsandzeka loku nga erivaleni ka ku twisisa.” "Swiyenge swo sungula swa vuvabyi swi humelela emahlweni ka xiteji xa vuvabyi bya ku pfilunganyeka ka mianakanyo lebyi nga hundzukiki, lebyi nga fasitere ra nsuku ro nghenelela ni ku tshungula. Hikwalaho, ku kamberiwa lokukulu ka vuvabyi bya Alzheimer bya xiyimo xo sungula eka vadyuhari swa laveka."
Kutani, loko ku nghenelela ka ha ri na nkarhi ku ri ka nkoka, ha yini hi nga ri na minongonoko ya ntolovelo yo kambela vuvabyi bya Alzheimer bya xiyimo xo sungula? Xiphiqo xi le ka tindlela to kambela leti madokodela ma ti tirhisaka sweswi. Leswi swi katsa positron emission tomography ya byongo, leyi durhaka naswona yi vekaka vavabyi eka miseve ya miseve. Nakambe ku ni swikambelo swa biomarker leswi nga kumaka vuvabyi bya Alzheimer, kambe swi lava ku hoxiwa ngati hi ndlela leyi hlaselaka kumbe ku tlhaviwa ka le ndzhaku leswaku ku kumiwa mati ya byongo, lawa vavabyi va nga ha vaka va ma tlherisela endzhaku.
Hambiswiritano, swikambelo swa nchuluko a swi ngheni naswona swa olova, leswi endlaka leswaku swi va leswinene eka ku kamberiwa ka vanhu vo tala. Hambileswi valavisisi va tshameke va kuma swikombiso swa swilo leswi hanyaka swa nchuluko swa vuvabyi bya Alzheimer, a ku na xin’we lexi faneleke ku kuma swiyimo swo sungula swa vuvabyi lebyi, leswi vulaka leswaku fasitere ra nsuku ra vutshunguri bya le ku sunguleni ra ha ri leri nga kumekiki.
Valavisisi lava nga endzhaku ka nkambisiso lowuntshwa va tshame va dyondza hi nkatsakanyo wa organic lowu vuriwaka formaldehyde tanihi biomarker ya nchuluko ya vuvabyi bya Alzheimer. Hambiswiritano, ku ni ndhawu yo antswisa eku kumeni ka mavabyi ka ha ri ni nkarhi. Eka nkambisiso lowu wa sweswinyana, va kongomise eka formate, metabolite ya formaldehyde, ku vona loko yi tirha ku antswa tani hi biomarker.
Nhlayo ya vanhu va 574 va hlanganyerile eka nkambisiso lowu, naswona lava hlanganyeleke a va ri vatirhi va ku tirhandzela lava hanyeke kahle lava tolovelekeke hi tlhelo ra mianakanyo kumbe a va ri ni tidigri to hambana-hambana ta ku kula ka vuvabyi, ku sukela eka ku hunguteka ka mianakanyo ya xiviri ku ya eka vuvabyi lebyi heleleke. Valavisisi va kambisise swikombiso swa nchuluko na ngati leswi humaka eka lava a va hlanganyela naswona va endle nkambisiso wa ntivo-miehleketo.
Dyondzo yi kumile leswaku ti levele ta urinary formic acid ti tlakukile swinene eka mintlawa hinkwayo ya vuvabyi bya Alzheimer naswona ti fambelanisiwile na ku hunguteka ka ku twisisa loko ku pimanisiwa na vulawuri lebyi hanyeke kahle, ku katsa na ntlawa wo sungula wa ku hunguteka ka ku twisisa ka subjective. Leswi swi ringanyeta leswaku formic acid yi nga tirha tanihi biomarker leyi nga ni vuxiyaxiya eka swiyimo swo sungula swa vuvabyi bya Alzheimer.
Lexi tsakisaka, loko valavisisi va kambisise mpimo wa urine formate hi ku hlanganisiwa ni ti- biomarker ta ngati ta Alzheimer, va kume leswaku va nga vhumbha kahle xiteji xa vuvabyi lebyi muvabyi a hundzaka eka byona. Hambiswiritano, ku laveka ndzavisiso lowu engetelekeke leswaku ku twisisiwa ku yelana exikarhi ka vuvabyi bya Alzheimer ni formic acid.
Vatsari va ri: “Urine formic acid yi kombise ku twisisa lokunene ngopfu eka ku kamberiwa ka ha ri ni nkarhi eka vuvabyi bya Alzheimer.” “Ku kamberiwa ka biomarker ya nchuluko eka vuvabyi bya Alzheimer swa olova naswona a swi durhi naswona swi fanele ku katsiwa eka ku kamberiwa ka rihanyo loku tolovelekeke ka vadyuhari.”
Wang, Y. na van’wana. (2022) Ndzavisiso lowu hlelekeke wa urinary formic acid tanihi biomarker leyintshwa leyi nga vaka kona ya vuvabyi bya Alzheimer. Mindzilakano eka neurobiology ya ku dyuhala. doi.org/10.3389/fnagi.2022.1046066.
Tags: ku dyuhala, vuvabyi bya Alzheimer, biomarkers, ngati, byongo, mavabyi lama nga tshungulekiki, lama nga tshungulekiki, swihlanganisi, vuvabyi bya ku pfilunganyeka ka mianakanyo, vukamberi, madokodela, formaldehyde, neurology, positron emission tomography, ndzavisiso, tomography, urinalysis
Eka Pittcon 2023 ePhiladelphia, Pennsylvania, hi burisanile na Profesa Joseph Wang, muhluri wa Sagwadi ra Ralph N. Adams ra lembe leri eka Tikhemikhali ta Nxopaxopo, mayelana na ku cinca-cinca ka thekinoloji ya biosensor.
Eka mbhurisano lowu, hi burisana hi biopsy ya ku hefemula na hilaha yi nga vaka xitirhisiwa lexi pfunaka hakona ku dyondza ti biomarkers ta ku kumiwa ka mavabyi ka ha ri na nkarhi na Mariana Leal, Murhangeri wa Xipano eka Owlstone Medical.
Tanihi xiphemu xa nkambisiso wa hina wa SLAS US 2023, hi burisana hi lab ya nkarhi lowu taka na leswaku yi nga languteka njhani na Luigi Da Via, Murhangeri wa Xipano xa Nhluvukiso wa Swikambelo xa GSK.
News-Medical.Net yi nyika vukorhokeri lebyi bya vuxokoxoko bya swa vutshunguri hi ku landza milawu na swipimelo leswi. Hi kombela u xiya leswaku vuxokoxoko bya swa vutshunguri eka webusayiti leyi byi kongomisiwile ku seketela, naswona ku nga ri ku siva, vuxaka bya dokodela/dokodela bya muvabyi na switsundzuxo swa vutshunguri leswi va nga swi nyikaka.