Valavisisi va le Yunivhesiti ya Chung-Ang eKorea Dzonga va le ku dyondzeni ka maendlelo yo khoma khaboni ni ku yi tirhisa hi ku tirhisa thyaka kumbe swilo swa ntumbuluko leswi fuweke tanihi swakudya. Leswi swi tiyisisa ku humelela ka ikhonomi ya thekinoloji.
Eka nkambisiso lowuntshwa, ntlawa lowu a wu rhangela hi Profesa Sungho Yoon na Mupfuni wa Profesa Chul-Jin Lee wu kambisise ku tirhisiwa ka khaboni-dayokisayidi ya le tifemeni ni dolomite leswaku ku endliwa swilo swimbirhi leswi xavisiwaka: calcium formate na magnesium oxide.
Nkambisiso lowu nge, “Ku Hundzuriwa Ka Dolomite Magnesium Ni Calcium Ions Hi Ndlela Leyi Pfunekaka Ku Va Swilo Leswi Pfunekaka Leswi Engeteriweke Nkoka Hi Ku Tirhisa Khaboni-dayokisayidi,” yi kandziyisiwe eka Journal of Chemical Engineering.
Ku cinca ka maxelo i mhaka leyikulu leyi lavaka ku nyikiwa nyingiso wa nkoka. Hikwalaho ka sweswo, matiko emisaveni hinkwayo ma le ku endleni ka milawu yo hunguta nkucetelo wa yona.
Hi xikombiso, Nhlangano wa Matiko ya Yuropa wu ringanyeta sete leyi heleleke ya swiletelo swo fikelela ku nga hlanganyeli eka maxelo hi 2050. Ntwanano wa Rihlaza wa le Yuropa wu tlhela wu kandziyisa nkoka wo hunguta ku humesiwa ka tigasi leti vangaka ku hisa ka misava.
Hikwalaho ka sweswo, vativi va sayense va le ku kambisiseni ka thekinoloji yo khoma khaboni ni ku yi tirhisa tanihi ndlela leyi tshembisaka yo ndlandlamuxa vuhlayiselo ni ku lulamisiwa ka khaboni-dayokisayidi hi ntsengo wa le hansi.
Hambiswiritano, vulavisisi bya misava hinkwayo bya ku khomiwa ka khaboni na ku tirhisiwa byi pimiwile eka kwalomu ka 20 wa swihlanganisi swo hundzula.
Hiku languta ku hambana ka swihlovo swa CO2 emission, kuva na nxaxamelo wo anama wa ti compounds i swa nkoka swinene.
Leswi swikomba nkoka wa dyondzo yo enta ya maendlelo yo hundzula khaboni dayokisayidi ya nhlayo yale hansi.
Eka nkambisiso lowuntshwa, ntlawa lowu wu tirhise xihlohloteri (Ru/bpyTN-30-CTF) ku engetela hayidirojeni eka khaboni-dayokisayidi. Vuyelo bya kona a ku ri swilo swimbirhi leswi engetelekeke: calcium formate na magnesium oxide.
Calcium formate yitirhisiwa tani hi xiengeteri xa semende, deicer, na xiengeteri xa swakudya swa swifuwo, xikan’we na matirhiselo yan’wana yofana na ku tshungula dzovo.
Endlelo ra xipano ari koteki ntsena, kambe ritlhela ri hatlisa swinene, rihumelerisa xitirhisiwa lexi hi timinete ta ntlhanu ntsena eka mahiselo ya kamara.
Exikarhi ka swin’wana, valavisisi va ringanyeta leswaku endlelo leri ringa hunguta vuswikoti bya ku hisa ka misava hi 20% loko ku pimanyisiwa na tindlela ta ndhavuko to humelerisa calcium formate.
“Ku na ku tsakela loku kulaka ka ku tirhisa khaboni-dayokisayidi ku humesa swilo swa nkoka leswi nga pfunaka ku hunguta vuyelo bya ku cinca ka maxelo loko swi ri karhi swi humesa mimpfuno ya ikhonomi.
Profesa Yoon u te: “Hi ku hlanganisa ku cinca-cinca ka hayidirojeni ya khaboni-dayokisayidi ni ku cincana ka ti- cation, ku endliwe endlelo ro basisa ti- oxide ta nsimbi hi nkarhi wun’we ni ku humesa xivumbeko xa risima.”
Valavisisi va kamberile loko ndlela ya vona yinga siva tindlela ta sweswi ta vuhumelerisi. Ku endla leswi, va dyondze hi ku khumbeka ka mbango na ku humelela ka ikhonomi ya tindlela to cinca CO2 leti nga heriki.
Profesa Yin u hlamuserile: “Hi ku ya hi vuyelo bya kona, hi nga vula leswaku ndlela ya hina i ndlela yin’wana leyi nga onhiki mbango ku tlula ku hundzula khaboni-dayokisayidi leyi nga sivaka tindlela ta ndhavuko ni ku pfuneta ku hunguta ku humesiwa ka khaboni-dayokisayidi ya le tifemeni.”
Hambileswi ntshembo wa ku hundzula khaboni-dayokisayidi yi va swilo leswi endliweke hi ndlela leyi nga heriki wu tshembisaka, maendlelo lawa a hi minkarhi hinkwayo ya olovaka ku ma pima.
Tithekinoloji to tala ta CCU a ti si xavisiwa hikuva ku koteka ka tona ka ikhonomi ku le hansi loko ku pimanisiwa na maendlelo ya mabindzu ya ndhavuko.
"Hi fanele ku hlanganisa phurosese ya CCU na ku vuyiseriwa ka thyaka ku endla leswaku yi humelela eka mbango na ikhonomi. Leswi swi nga pfuna ku fikelela swikongomelo swa net-zero emissions eka nkarhi lowu taka," Dokodela Lee u gimetile.
Innovation News Network yi ku tisela mahungu ya sweswinyana ya ndzavisiso na vutumbuluxi eka sayense, mbango, eneji, switirhisiwa swa nkoka swo ka swi nga tirhisiwanga, thekinoloji na mimovha ya gezi.
Ku tiyimelela: Website leyi i portal leyi tiyimeleke naswona a yi na vutihlamuleri eka leswi nga eka tiwebsite ta le handle. Hi kombela mi xiya leswaku tifoyini ti nga ha rhekhodiwa hi xikongomelo xo letela na ku veka tihlo. © Tinetwork ta Pan Europe Ltd.