Xihloko lexi xi kandziyisiwe hi ku tirhisana ni Center for Public Integrity, ku nga vukorhokeri bya mahungu lebyi nga tirheliki ku endla mali lebyi tinyiketeleke eka ndzavisiso wa ku nga ringani.
Hlamba. leyara. xithuthuthu. Kevin Hartley, Drew Wynn na Joshua Atkins a va tirha ku nga si hela tinhweti ta khume loko va fa, kambe a va ri eku tirheni. Swilo swa kona swa hambana, kambe xivangelo lexi hungutaka vutomi bya tona xa fana: tikhemikhali leti nga eka swilo swo susa pende ni swilo swin’wana leswi xavisiwaka eswitolo. etikweni hinkwaro.
Hi gome ni ku chava, mindyangu ya vona yi hlambanyile leswaku yi ta endla hinkwaswo leswi yi nga swi kotaka leswaku methylene chloride yi nga dlayi munhu un’wana.
Kambe eUnited States, a hi swingani tifemeni ta tikhemikhali leti xanisekeke hi khombo leri fanaka hikwalaho ka nsirhelelo lowu nga tsakisiki wa vatirhi ni wa vatirhisi. Kutani methylene chloride yi hundzuke serial killer, hambi leswi a ku ri na switsundzuxo mayelana na makhombo ya vapors ya yona hambi loko Hartley, Wayne na Atkins va nga si velekiwa. Vanhu vo tala, loko ku nga ri ku tlula, va dlayiwile eka makume ya malembe ya sweswinyana handle ko nghenelela ka nhlangano wihi na wihi.
Endzhaku ka vulavisisi lebyi endliweke hi Center for Public Integrity ni swikombelo leswi humaka eka vaseketeri va vuhlayiseki, Ejensi ya Nsirhelelo wa Ntivo-mbango ya le United States eku heteleleni yi ringanyete ku yirisiwa lokukulu ka ku tirhisiwa ka nchumu lowu eka swilo swo susa pende.
A ku ri January 2017, masiku yo hetelela ya ndzawulo ya Obama. Hartley u file hi April wa lembe rero, Wynn hi October wa lembe rero, na Atkins hi February wa lembe leri landzelaka, hi nkarhi lowu ndzawulo ya Trump a yi hisekela ku herisiwa ka milawu naswona a yi lava ku herisa ematshan’weni yo engetela milawu—ngopfu-ngopfu ndhawu ya EPA. Xiringanyeto xa methylene chloride a xi yanga helo.
Kambe endzhaku ka tinhweti ta 13 endzhaku ka rifu ra Atkins, Ejensi ya Nsirhelelo wa Ntivo-mbango ya Trump, ehansi ka ntshikilelo, yi teke xiboho xo yimisa ku xavisiwa ka switolo swo susa pende leswi nga na methylene chloride. Hi April, Ejensi ya Nsirhelelo wa Ntivo-mbango ya le Biden yi ringanyete nawu lowu nga ta yirisa khemikhali leyi eka swilo hinkwaswo leswi tirhisiwaka ni le tindhawini to tala to tirhela eka tona.
Dokodela Robert Harrison, profesa wa tliliniki wa vutshunguri bya le ntirhweni ni bya mbango eYunivhesiti ya California, eSan Francisco, u te: “A hi kanyingi hi endlaka leswi eUnited States.” “Mindyangu leyi i tinhenha ta mina.”
Hi leyi ndlela leyi va hluleke mintlhontlho ku fikelela mbuyelo lowu na leswi va nga swi ringanyetaka loko u sungula ndlela yo tika hi ndlela leyi fanaka, hambi xiyimo xi katsa switirhisiwa leswi nga na khombo, ndhawu ya ntirho leyi nga hlayisekangiki, ku thyakisa kumbe ku vaviseka kun’wana.
Brian Wynn, loyi makwavo wa yena wa xinuna Drew wa malembe ya 31 hi vukhale a xaveke methylene chloride leswaku a pfuxeta vhengele rakwe ra kofi leri endliweke hi byala ro titimela ra le Carolina Dzonga ni firiji leyi nghenaka hi milenge, u ri: “Google hinkwaswo.” “Na ku fikelela vanhu.”
Hi yona ndlela leyi anga kuma Public Integrity Inquiry, leyi kandziyisiweke malembe mambirhi emahlweni ka rifu ra makwavo wa yena, a tihlanganisa na vativi naku dyondza hinkwaswo kusuka laha anga xava xitirhisiwa lexi kuya eka leswaku hikokwalaho ka yini mafu lawa ya tika swinene ku ya landzelerisa. (Musi wa methylene chloride wa dlaya loko wu hlengeletana eka tindhawu leti pfalekeke, naswona wu nga vanga ku hlaseriwa hi mbilu loku langutekaka ku fana na mafu ya ntumbuluko loko ku nga ri na munhu loyi a endlaka swikambelo swa toxicology.)
Xitsundzuxo lexi humaka eka Wendy Hartley, mana wa Kevin: “Academic” i rito ra nkoka eka ku lavisisa. Ku nga ha va ni ndzavisiso wo hambana-hambana lowu ku yimeleke kwalaho. U tsarile eka imeyili: “Leswi swi ta pfuna ku hambanisa mavonelo ni mintiyiso.”
Lauren Atkins, mana wa Joshua wa malembe ya 31 hi vukhale, loyi a nga lova loko a ri karhi a hlanganisa foroko ya xikanyakanya xa BMX, u vulavule na Harrison wa UCSF minkarhi yo hlaya. Hi February 2018, u kume n’wana wa yena a file ehansi a ri na xibya xa litara xa paint stripper lexi etleleke ekusuhi.
Vutivi bya Harrison bya methylene chloride byi n’wi pfune ku hundzuluxela swiviko swa toxicology na autopsy swa n’wana wa yena swi va xivangelo lexi nga erivaleni xa rifu. Ku va erivaleni loku ku tumbuluxa xisekelo lexi tiyeke xa goza.
Hakanyingi, ku hlangana ni tikhemikhali swi nga vanga vuyelo bya rihanyo bya nkarhi wo leha eka vanhu lebyi nga ha vaka byi nga vonaki ku ringana malembe yo tala. Ku thyakisa ku nga ha va ku ri xitori lexi fanaka. Kambe loko u lava leswaku tihulumendhe ti teka goza ro lulamisa khombo ro tano, ndzavisiso wa dyondzo wa ha ri masungulo lamanene.
Xihlovo xa nkoka xa ku humelela ka vona a ku ri vuxaka bya ndyangu na mintlawa leyi se a yi tirha eka timhaka ta vuhlayiseki bya tikhemikhali na yin’wana na yin’wana.
Xikombiso, Lauren Atkins u kume xikombelo xa Change.org mayelana na switirhisiwa swa methylene chloride ku suka eka ntlawa wa vuyimeri wa Safe Chemicals for Healthy Families (sweswi Toxic Free Future) naswona u sayine xikombelo xo tsundzuka n’wana wa yena wa mufana loyi a ha ku lahlekeriwa. Brian Wayne u hatle a tshambuluta voko rakwe.
Mavuthu ya matimba ma hlanganile leswaku ma swi xiya hi ku helela mimpfuno ya wona. Handle ka goza ku suka eka EPA, mindyangu leyi a yi nge boheki ku sungula ku suka eka xiyimo xa le hansi hi ku sindzisa vaxavisi ku susa swikumiwa eka tishelofu ta vona: Tikhemikhali leti hlayisekeke Mindyangu leyi hanyeke kahle yi sungurile pfhumba ra yona ra “Mind the Stores” ku hlamula eka muxaka lowu wa xirhambo.
A va fanelanga ku kuma milawu ya tiejensi kumbe matirhelo ya le ndzeni ya ku hlohlotela eCapitol Hill hi voxe. Tikhemikhali leti Hlayisekeke, Mindyangu leyi hanyeke kahle, na Nkwama wa Vusirheleri bya Ntivo-mbango va na vutshila eka xiyenge lexi.
Hlaya swo tala: ‘Ndzhwalo wa vutomi hinkwabyo’: Nkambisiso wu kuma leswaku vantima lava dyuhaleke va fa hikwalaho ka ku thyakisa moya hi mpimo lowu phindhiweke kanharhu wa vanhu lavakulu va valungu
Ku Kuma Ririmi eka ku Cinca ka Maxelo Heather McTeer-Tony U Lwela Vululami bya Ntivo-mbango eDzongeni
“Loko u kota ku hlanganisa xipano xo fana na lexi ... u na matimba ya matimba hakunene,” ku vula Brian Wynn, a kombetela eka Huvo ya Vusirheleri bya Switirhisiwa swa Ntumbuluko tanihi ntlawa wun’wana lowu landzelelaka mhaka leyi hi ku hiseka.
A hi hinkwavo lava tsakelaka nyimpi leyi lava nga ta kota ku tlanga xiphemu xa le rivaleni eka yona. Hi xikombiso, vanhu lava humaka ematikweni mambe lava nga riki na xiyimo xa le nawini xa nkarhi hinkwawo va langutana ni khombo lerikulu ra makhombo ya le ntirhweni, naswona ku pfumaleka ka xiyimo swi nga ha endla leswaku swi tika kumbe swi nga koteki leswaku va vulavula.
Loko mindyangu leyi yi kongomisa nyingiso wa yona hinkwawo eka EPA, ejensi yi nga ha teka goza, ngopfungopfu loko hi languta ku tlhelela endzhaku ka ndzawulo ya Trump eka milawu.
Va veka ntshikilelo eka vaxavisi hi ku “lawula switolo swa vona” leswaku va nga xavisi swilo swo susa pende leswi nga ni methylene chloride leswaku va ponisa vutomi. Swikombelo ni ku kombisa ku vilela swi tirhile. Tikhamphani to katsa Home Depot na Walmart ti pfumerile ku yima.
Va kombela swirho swa Khonkrese ku teka magoza hi ku tirhisa Tikhemikhali leti Hlayisekeke, Mindyangu leyi Hanyeke kahle na Nkwama wa Ntivo-mbango. Va kongomile eWashington va khome swifaniso swa ndyangu. Va burisanile na vateki va mahungu naswona va amukele swiviko swa mahungu leswi yaka emahlweni swi hlohlotela ku nonoka.
Tisenatara ta le Carolina Dzonga ni xirho xa khongresi va tsale papila eka Mulawuri wa Ejensi ya Nsirhelelo wa Ntivo-mbango hi nkarhi wolowo Scott Pruitt. Xirho xin’wana xa khongresi xi tlakusile swivilelo eka Pruitt hi nkarhi wa ku tengiwa ka nandzu hi April 2018. Brian Wynn u tshemba leswaku hinkwaswo leswi swi pfunile ndyangu ku hlela nhlengeletano na Pruitt hi May 2018.
Brian Wayne u te: “Murindzi u hlamarile hikuva a ku nga ri na munhu loyi a teke eka yena. “Swi fana ngopfu ni ku hlangana ni tiko lerikulu ni ra matimba ra Oz.”
Endleleni, ndyangu lowu wu mangalele nandzu. Va tirhise social media ku tsundzuxa vanhu leswaku va nga ti veki ekhombyeni. Lauren Atkins u ye eswitolo swa switirhisiwa swa gezi ku ya tivona hi yexe loko hakunene va susa swilo leswi endliweke hi methylene chloride eswitolo swa vona hilaha va vulaka hakona. (Minkarhi yin’wana ina, minkarhi yin’wana e-e.)
Loko leswi hinkwaswo swi vonaka swi karharisa, a wu hoxanga. Kambe mindyangu leyi yi tshemba leswaku a swi ri erivaleni leswaku a ku ta va ku humelele yini loko a va nga nghenelelanga.
Lauren Atkins u te: “A ku na nchumu lowu nga ta endliwa, onge hi loko wu nga si tshama wu endliwa.”
Ku hlula lokutsongo ka andza. Xin’wana xi yise eka xin’wana hikuva ndyangu a wu tshikanga. Langutelo ra nkarhi wo leha hakanyingi ra laveka: Ku endliwa ka milawu ya Federal hi ntumbuluko swi nonoka.
Swi nga ha teka malembe yo hlayanyana kumbe ku tlula leswaku ejensi yi hetisa ndzavisiso lowu lavekaka ku ringanyeta nawu. Xiringanyeto xi fanele ku hlula swihinga xi nga si hetisisiwa. Hambiswiritano, swipimelo swihi na swihi kumbe swilaveko leswintshwa swi nga ha nghenisiwa hi ku famba ka nkarhi.
Lexi pfumeleleke mindyangu ku kuma ku yirisiwa loku nga helelangiki eka EPA hi ku hatlisa swinene a ku ri leswaku ejensi yi veke xiringanyeto lexi emahlweni yi nga si xi yimisa hakunene. Kambe a ku ri malembe mambirhi ni hafu endzhaku ka rifu ra Kevin Hartley loko swipimelo swa Ejensi ya Nsirhelelo wa Ntivo-mbango swi nga si sungula ku tirha. Naswona a ti katsi matirhiselo ya le ntirhweni, yo tanihi ntirho wo penda bathtub lowu Kevin wa malembe ya 21 hi vukhale a wu endlaka entirhweni.
Hambiswiritano, endzeni ka ejensi ku nga ha va na swiboho swo hambana leswi endliwaka hi vafambisi vo hambana. Xiringanyeto xa sweswinyana xa EPA, lexi languteriweke ku amukeriwa hi Nhlangula 2024, xi ta yirisa ku tirhisiwa ka methylene chloride entirhweni eka swikongomelo swo tala, ku katsa na ku pholisha bavhu.
Lauren Atkins u te: “U fanele u lehisa mbilu.U fanele u tiyisela.” “Loko swi ta eka vutomi bya munhu, ngopfu-ngopfu loko swi ta eka vana va wena, u swi kuma. Hi ku kongoma”.
Ku endla ku cinca swa tika. Swi nga tika swinene ku tisa ku cinca hikuva wena kumbe munhu loyi u n’wi rhandzaka u vavisekile, hambileswi swi nga ku nyikaka nchavelelo lowu ku nga riki na nchumu wun’wana.
Lauren Atkins wa tsundzuxa: “Boha, hikuva leswi swi ta va khombo ra mintlhaveko.” “Vanhu va ndzi vutisa nkarhi hinkwawo, hambileswi swi nga ni mintlhaveko ni ku tika, ha yini ndzi hambeta ndzi endla leswi?Nhlamulo ya mina minkarhi hinkwayo a ku ri naswona minkarhi hinkwayo yi ta va: “Kutani a wu fanelanga u tshama ehansi.” ndhawu ya mina.Kutani a wu fanelanga u va ekusuhi na mina.
U te: “U tirha njhani loko u lahlekeriwe hi hafu ya wena? Minkarhi yin’wana ndzi ehleketa leswaku mbilu yakwe yi tshike ku ba naswona mbilu ya mina yi tshike ku ba hi siku rin’we.” "Kambe hikuva a ndzi lavi leswaku vanhu van'wana va hundza eka leswi naswona a ndzi lavi leswaku vanhu van'wana va lahlekeriwa hi leswi Joshua a lahlekeriweke hi swona, hi yona pakani ya mina. Ndzi lunghekele ku endla xin'wana na xin'wana lexi lavekaka."
Brian Wynne u ni mianakanyo leyi fanaka naswona u bumabumela mintirho yin’wana leyi hungutaka ntshikilelo leswaku yi ku pfuna ku heta mphikizano wa marathon. Xigwitsirisi i xa yena. U te: “U fanele u kuma ndlela yo humesa mintlhaveko ya wena.”
Wendy Hartley u kumile leswaku vukorhokeri bya horisa hi byoxe – hi nseketelo wa mindyangu yin’wana na mbuyelo lowu va wu fikelelaka swin’we.
Tanihi munyiki wa swirho, n’wana wakwe u khumbe vutomi bya van’wana hi ku kongoma. Swi khutaza ku vona ndzhaka ya yena yi anama ku ya emahlweni eka tishelofu ta switolo na le ka tiholo ta mfumo.
U tsarile: “Kevin u ponise vutomi byin’wana byo tala, naswona u ta ya emahlweni a ponisa vutomi ku ringana malembe lama taka.”
Loko u susumeta ku cinca, swa olova ku ehleketa leswaku vaseketeri lava tirhisaka mali ku hlayisa xiyimo xa xiyimo va ta tshama va ri karhi va hlula. Kambe ntokoto wa wena wa vutomi wu rhwala ntiko lowu nga xaviwiki.
“Loko u tiva ku vula xitori xa wena, naswona ku ri xiphemu xa vutomi bya wena, kutani u nga swi endla — naswona loko u kota ku vula xitori xexo, nkateko, vaseketeri,” Brian Wayne u vurile. “Hi ta hi ku navela na rirhandzu leri nga ringanisiwiki na nchumu.”
Xitsundzuxo lexi humaka eka Wendy Hartley: “U nga chavi ku phofula mintlhaveko ya wena.” Vulavula hi nkucetelo lowu mintlhaveko leyi yi nga na wona eka wena ni ndyangu wa wena. “Va kombe nkucetelo wa munhu hi xiyexe hi ku tirhisa swifaniso.”
“Malembe ya tsevu lama hundzeke, loko munhu un’wana a a te, ‘Loko a wu huwelerile hi rito lerikulu, mfumo a wu ta va wu swi twile,’ a ndzi ta va ndzi hlekile,” ku vula Lauren Atkins. "Guess what? Rito rin'we ri nga endla ku hambana. Ndzi ehleketa leswaku sweswo i xiphemu xa ndzhaka ya n'wana wa mina."
Jamie Smith Hopkins i muteki wa mahungu wa Center for Public Integrity, ku nga kamara ra mahungu leri nga tirheliki ku endla mali leri kambisisaka ku nga ringani.